“…daarom vieren ze avondmaal in de duinen en zingen ze van de Heer bij een overwinning uit de slavernij…”

Doopdiensten op het strand en avondmaal in de duinen zijn voor de leden van Momentz de gewoonste zaak van de wereld. Momentz is een kleine gemeenschap in het Westland waar verwondering over de schepping hand in hand gaat met de aanbidding van de Schepper.

Momentz bestaat uit christenen en niet-christenen die samen proberen iets van Jezus en zijn koninkrijk te laten zien. Ze eten en bidden samen, helpen elkaar en de buurt waarin ze wonen én worstelen samen met de Bijbel en de betekenis van Jezus voor hun leven.

Subcultuur

Toen vorig jaar fabrikant Verkade overging op fair trade chocolade, werd er feest gevierd bij het slavernijmonument in Amsterdam. Gehuld in fair trade kleding stonden leden van de Oase uit Soest, op het podium en zongen over gerechtigheid en de komst van Gods koninkrijk. De Oase is een gemeenschap van christenen en niet-christenen die zoeken naar nieuwe vormen van kerk zijn. Vormen waarbij de gerechtigheid die Jezus bracht zichtbaar wordt in je eigen leven en in de maatschappij.

Momentz en de Oase zijn twee voorbeelden van gemeentestichtingsprojecten die in de afgelopen jaren begonnen zijn. Ook de GKV heeft projecten gericht op gemeentestichting of gemeenteherplanting (bijvoorbeeld Stroom in Amsterdam en de Veenhartkerk in Mijdrecht). In heel Nederland zijn er de afgelopen jaren zo’n 300 nieuwe gemeentes gesticht. De gemeentes die hieruit ontstaan zijn zeer divers: van herkenbaar evangelisch of gereformeerd tot verrassend en bijna onherkenbaar anders dan de traditionele kerken. Momentz en de Oase horen bij de laatste groep. Voor veel gereformeerden zijn ze bijna niet herkenbaar als kerk, terwijl ze dat wel degelijk zijn. Momentz en De Oase zijn emerging churches (letterlijk: opkomende kerken). De leden van deze kerken menen dat de christelijke kerken teveel een eigen subcultuur vormen met een eigen taalgebruik, eigen gewoontes en eigen gedrag. Ze menen dat niet-christenen door die subcultuur gehinderd worden in het leren kennen van Jezus.

Nu is deze constatering niet vreemd, ook gereformeerde gemeentestichters worstelen hiermee. Waar zij veelal vanuit de bestaande kerken (met hun subcultuur) proberen te zoeken naar wegen om het evangelie buiten die subcultuur te brengen, menen velen binnen de emerging churches dat de kloof te groot is. Daarom proberen ze de subcultuur los te laten en het evangelie opnieuw te doordenken vanuit de Nederlandse cultuur. Ze zien zichzelf als zendelingen in eigen land; net zoals het evangelie geheel opnieuw doordacht moet worden in Afrika, zijn zij van mening dat dat ook moet in Nederland in de 21ste eeuw.

Kritisch verwerken

De emerging churches voeren daar twee motieven voor aan. De Nederlandse maatschappij is de afgelopen decennia sterk veranderd onder invloed van de globalisering en het postmodernisme. Ook is de kerk naar de marge van de samenleving verdrongen. Emerging churches menen dat deze maatschappelijke veranderingen nog niet (kritisch) verwerkt zijn in het christelijk geloven en handelen. Als we deze veranderingen vanuit een orthodox christelijk geloof wél kritisch verwerken dan ontstaan verrassend nieuwe inzichten en gemeenschapsvormen. Recent is over deze verrassingen een boekje geschreven: Ploeteren en Pionieren; nieuwe manieren van kerk-zijn.

De emerging churches Momentz en Oase zijn zowel verrassend anders als ook verrassend bekend voor de gereformeerde traditie; Christus, de Bijbel, de schepping en de maatschappij staan centraal. Emerging churches richten zich sterk op de navolging van Jezus en de komst van Gods koninkrijk. Ze geloven heilig in de Heer van de gerechtigheid, zowel voor de schepping als voor de maatschappij. Daarom vieren ze avondmaal in de duinen en zingen ze van die Heer bij een overwinning uit de slavernij.

- – - – -
Nico-Dirk van Loo is lid van de GKV te Dordrecht. Hij is betrokken bij het Emerging Netwerk en is co-auteur van ‘Ploeteren en Pionieren, nieuwe manieren van kerk-zijn’ (ArkMedia, 2009; ISBN 9789033818905)
> www.ploeterenenpionieren.nl